Mahkûm nasıl yazılır?
Doğru yazım mahkûm'dur; Arapça maḥkūm kökenli bu sıfatta uzun ü sesi şapkalı û ile gösterilir, şapkasız mahkum yazımı yanlıştır.
Mahkûm ne demek?
- sıfat Zorunda olan.
Bu konularda yeni kuşağın yanında her zaman cahil kalmaya mahkûmuz.
- sıfat Kötü bir sonuca varması kaçınılmaz olan.
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- mahkûm
- Yanlış yazım
- —
- Yazılış
- Bitişik / tek kelime
- Sözcük türü
- sıfat
- Köken
- Arapça maḥkūm
- Söylenişi
- mahkûm
Mahkûm neden böyle yazılır?
Türkçede uzun ünlüler, yani sesi uzatarak okunan ünlüler, Arapça ve Farsça kökenli kelimelerde şapka (^) ile gösterilir. Bu şapka, ünlünün uzun okunduğunu belirtir ve kelimenin anlamını ayırt etmeye yarar. Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu'na göre bu işaret, yalnızca yazımı değil okunuşu da korur; bu yüzden şapka atıldığında kelime yanlış telaffuz edilmiş olur.
mahkûm kelimesi Arapça maḥkūm kökenlidir ve Arapçadaki uzun ū sesi Türkçede û ile yazılır. Kökteki ünlünün uzunluğu bu yüzden korunur. Aynı kuralla yazılan diğer kelimeler arasında hâkim, kâğıt, hâlâ, mâlûm ve sâkin sayılabilir; bunların hepsinde şapka, uzun okunan bir ünlüyü işaretler.
Şapka kuralı, Türkçe yazımın en sık ihmal edilen noktalarından biridir. Klavyede şapkalı harf bulunmadığı için birçok kişi bu harfleri atar. Ancak yazım kılavuzu, kelimenin Arapça kökenine bağlı olarak uzun ünlünün korunmasını ister. Bu nedenle mahkûm yazılırken û'nun üzerine şapka konması gerekir.
Mahkûm nasıl akılda tutulur?
Mahkûm kelimesindeki şapka, Arapça maḥkūm'daki uzun ū'nun izidir; şapkayı atarsanız kelimenin kökündeki uzunluğu da kaybedersiniz. Kelimeyi okurken ortadaki ünlüyü uzatarak söylemek, şapkanın yerini hatırlamaya yardımcı olur.
Mahkûm ile karıştırılanlar
mahkûm sıfatından türetilmiş mahkûmiyet isim biçimi de aynı kökten gelir ve şapkasını korur; mahkûmiyet yazılırken de û harfi değişmez. Bu iki kelime anlam olarak yakındır ancak sözcük türleri ayrıdır: mahkûm bir durumu niteler, mahkûmiyet ise bu durumun kendisini adlandırır.
Ayrıca mahkûm kelimesi, bağlama göre hükümlü anlamında da kullanılabilir; ancak TDK'nın bu sayfadaki sıfat anlamları zorunda olan ve kötü bir sonuca varması kaçınılmaz olan şeklindedir. Bu anlamlar aranırken kelimenin sıfat olduğu göz önünde tutulmalıdır.
Mahkûm ile örnek cümleler
- Bu işin kötü sonuçlanması kaçınılmaz görünüyordu; ekip baştan mahkûm bir projeyle çalışıyordu.
- Yönetim kurulu, zamanı yetmediği için bu teklifin reddedilmesinin mahkûm olduğunu belirtti.
- Tarih dersinde öğrenciler, savaşın kaybedilmeye mahkûm olduğu dönemi tartıştı.
- Haberde, eşkıya çetesinin yakalanmasının an meselesi olduğu ve sonunun mahkûm olduğu aktarıldı.
- Şiirde şair, kendi aşkının başından beri mahkûm bir yolculuk olduğunu uzun uzun anlatıyordu.
Mahkûm hakkında sık sorulanlar
Mahkûm nasıl yazılır?
Mahkûm kelimesi “mahkûm” şeklinde yazılır. İlgili kural: Şapkalı (Düzeltme İşaretli) Kelimeler.
Mahkûm ne demek?
Mahkûm: 1. Zorunda olan. 2. Kötü bir sonuca varması kaçınılmaz olan.
Mahkûm kelimesinin kökeni nedir?
Mahkûm kelimesinin kökeni: Arapça maḥkūm.
mahkûm kelimesinin çoğulu nasıl yazılır?
mahkûm bir sıfat olduğu için çoğul eki almaz; çoğul biçim olarak mahkûmlar ya da mahkûmiyetler gibi isim yapılarına başvurulur. Sıfat olarak kullanıldığında kelime değişmeden kalır.
mahkûm kelimesi büyük harfle nasıl yazılır?
Cümle başında ya da özel bir ad olarak kullanılırsa büyük harfle Mahkûm biçiminde yazılır. Şapkalı harf büyük harfte de korunur ve Mahkûm şeklinde yazılır.
mahkûm ile mahkum aynı kelime midir?
Hayır, şapkasız mahkum biçimi Türkçe yazım kurallarına uygun değildir ve sözlükte karşılığı yoktur. Doğru yazım şapkalı mahkûm biçimidir.
mahkûm kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Zorunda olan anlamında kullanıldığında gerekli ya da zorunlu kelimeleri yakın anlam taşır. Kaçınılmaz sonuç anlamında ise kaçınılmaz ya da olacak şey ifadeleri kullanılabilir.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →