Affetmek mi af etmek mi?
Doğru yazım affetmek'tir; fiil bitişik yazılır, "af etmek" biçimi yanlıştır. Anlamı hoşgörüyle karşılamak ya da bir görevden çıkmaya izin vermek demektir.
Affetmek ne demek?
- -i Hoşgörü ile karşılamak.
Beni affedin, gelemeyeceğim.
- -i Birinin sorumluluğundaki bir görevden veya işten çıkmasına izin vermek.
Beni bu çalışmadan bir defalık affedin lütfen.
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- affetmek
- Yanlış yazım
- af etmek
- Yazılış
- Bitişik / tek kelime
- Sözcük türü
- -i
- Köken
- Arapça + Türkçe ʿafv + etmek
- Söylenişi
- a'ffetmek
Affetmek neden böyle yazılır?
Türkçede "isim + etmek" yapısındaki birleşikler iki biçimde görülür. Bazıları ayrı yazılır, çünkü isim hâlâ bağımsız bir sözcük gibi algılanır; "kabul etmek", "dikkat etmek" ve "teşekkür etmek" bu gruptandır. Bazıları ise zamanla tek bir fiil kavramına dönüşür ve bitişik yazılır. "Affetmek" ikinci gruba girer: "af" ismi ile "etmek" fiili kaynaşmış, tek bir fiil olarak yerleşmiştir.
Bu nedenle "affetmek" yazılırken iki kelime gibi düşünülüp aralık bırakılmaz. Yazım kılavuzuna göre fiilin bitişik biçimi kullanılır ve çekimlerde de bu bütünlük korunur: affediyorum, affedilmek, affettiler. Aynı mantık "kullanmak", "hoşlanmak" gibi sözcüklerin de tek bir fiil olarak bitişik yazılmasında görülür.
Öte yandan "af" sözcüğü bağımsız bir isim olarak kullanıldığında ayrı yazılır; "genel af" ya da "af yasası" örneklerinde olduğu gibi. Yani aynı kök, bağlama göre ayrı ya da bitişik yazılabilir; burada belirleyici olan sözcüğün fiil olarak mı yoksa isim olarak mı kullanıldığıdır.
Affetmek nasıl akılda tutulur?
"Affetmek" kelimesindeki iki f, hem bitişik yazımın tek bir fiil olduğunu hem de "af" kökünün "etmek"le kaynaştığını hatırlatır. Fiilin çekimlerinde kökün bütünlüğü bozulmaz: affettim, affedeceğim.
“af etmek” yanlışı neden yapılıyor?
"Af etmek" biçimi, kelimenin kökündeki "af" isminin tanıdık görünmesinden ve "kabul etmek", "dikkat etmek" gibi ayrı yazılan birleşiklerin benzerliğinden kaynaklanır. Yazan kişi "af" ile "etmek"i iki bağımsız parça gibi görür ve aralarına boşluk koyar.
Ayrıca kelimenin telaffuzunda "af" ile "etmek" arasında belirgin bir duraklama olmadığı için, yazıya dökülürken de bu bütünlük kaybolmaz gibi görünür. Ancak yazımda sözcüğün fiil kimliği bitişik yazımla gösterilir.
Son olarak, "af" isminin genel af, af çıkarmak gibi ayrı kullanımları yaygın olduğu için zihinde "af" ayrı bir sözcük olarak yerleşmiştir. Bu alışkanlık fiil biçiminde de aralık bırakmaya yol açar.
Affetmek ile karıştırılanlar
Aynı kökten gelen "af" sözcüğü isim olarak ayrı yazılır: "genel af çıkarıldı" cümlesinde af, bir yasal karar türüdür ve "etmek" fiiliyle birleşmez. Bu nedenle "af çıkarmak" ayrı, "affetmek" bitişik yazılır.
Birbirine benzeyen bir başka biçim de "affedersiniz"dir. Bu, "affetmek" fiilinin kibar emir hâlidir ve özür dilerken kullanılır. Kökü ve yazımı aynıdır; yalnızca ek ve anlam farklıdır.
Affetmek ile örnek cümleler
- Bana söylediği sert sözleri affetmek bence zor olmayacak, yeter ki özür dilesin.
- Müdürlük, hatalı faturayı düzelttiği için personeli affetmek kararını aldı.
- Gazete, hükümetin çıkardığı yeni yasa kapsamında bazı suçluların cezasını affetmek üzerine tartışmaları aktardı.
- Öğretmen, sınıfta yaşanan küçük kavgayı affetmek ve öğrencilere yeniden başlama fırsatı vermek istedi.
- Hikâyenin kahramanı, yıllar süren kırgınlığın ardından babasını affetmek için ilk adımı attı.
Affetmek hakkında sık sorulanlar
Affetmek mi af etmek mi?
Doğru yazım “affetmek” biçimindedir. “af etmek” yazımı yanlıştır; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te kelime “affetmek” olarak yer alır.
Affetmek nasıl yazılır?
Affetmek kelimesi “affetmek” şeklinde yazılır. İlgili kural: Ses Olayları ve Yanlış Yazımlar.
Affetmek ne demek?
Affetmek: 1. Hoşgörü ile karşılamak. 2. Birinin sorumluluğundaki bir görevden veya işten çıkmasına izin vermek.
Affetmek kelimesinin kökeni nedir?
Affetmek kelimesinin kökeni: Arapça + Türkçe ʿafv + etmek.
Affetmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bağışlamak ve mazur görmek, bağlama göre affetmek yerine kullanılabilen eş anlamlı sözcüklerdir. Ancak bağışlamak daha çok maddi bir şeyi vermek anlamıyla da kullanılabildiği için dikkatli seçilmelidir.
Affedersiniz kelimesi affetmek fiilinden mi gelir?
Evet, affedersiniz sözcüğü affetmek fiilinin kibar emir biçimidir. Özür dilerken ya da bir durumdan dolayı kibarca bir şey söylerken kullanılır ve yazımında fiilin bitişik biçimi korunur.
Affetmek fiili nasıl çekimlenir?
Fiil, kökünü değiştirmeden çekimlenir; affediyorum, affetti, affedilmek gibi biçimler kullanılır. Olumsuz hâlde affetmedim ya da affetmeyeceğim şeklinde yazılır.
Affetmek ile af kelimesi aynı şey midir?
Hayır, af bir isim olup genel bir yasal kararı anlatır; affetmek ise bir kişiyi ya da bir hatayı bağışlamak anlamına gelen fiildir. Bu yüzden af ayrı, affetmek bitişik yazılır.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →