Öğrenmek nasıl yazılır?

Öğrenmek neden böyle yazılır?

öğrenmek, fiil kökü öğren- ile mastar eki -mek’in birleşmesiyle oluşan tek kelimelik bir fiildir. Yazımında belirgin bir özel kural yoktur; asıl dikkat edilmesi gereken nokta, ğ harfinin söylenişte kendine özgü davranmasıdır. Türkçede yumuşak g olarak adlandırılan ğ, ünlüler arasında geldiğinde kısa bir uzatma gibi duyulur, ancak kendi başına ses bildirmez. Bu yüzden konuşurken ğ harfi çoğu zaman duyulmaz ve yazarken atlanır.

Bu yapı, aynı biçimde kurulmuş başka fiillerle de karşılaştırılabilir. Okumak, yazmak, bilmek ve gelmek gibi fiiller de kökünün sonuna -mek ekini alarak mastar olur. Öğrenmek fiili de bu düzene uyar; kökün yazılışı değişmez, eke göre yalnızca çekimli biçimler türetilir. Örneğin öğreniyorum, öğrendim, öğreneceğiz gibi çekimlerde kök öğren- olarak korunur.

Fiilin anlamı üç ayrı kullanımda ortaya çıkar. Bilgi edinmek anlamında nesne alır, yani -i hâlinde bir nesneyle kullanılır. Yetenek ya da beceri kazanmak anlamında nesnesiz kullanılır. Haber almak anlamında ise yine -i hâlinde bir nesne alır. Bu nedenle cümle içindeki kullanımına göre yazım aynı kalsa da bağlam anlamı belirler.

Öğrenmek nasıl akılda tutulur?

Öğrenmek ile öğretmek birbirinin karşıtı gibi düşünülebilir: öğrenen alır, öğreten verir. Öğrenmek kelimesinde ğ harfi var ve kelimenin ortasında yumuşak g olarak yer alır.

Öğrenmek ile karıştırılanlar

En sık karıştırılan kelime öğretmektir. Öğretmek fiili bilgiyi başkasına aktarmak anlamına gelir; örneğin öğretmen öğrencisine matematik öğretir. Öğrenmek ise bilgiyi edinmek anlamındadır; öğrenci dersi öğrenir. İki kelimenin yazılışı büyük ölçüde benzer olsa da anlamları birbirinin tersidir.

Bir başka karışıklık, öğrenmek fiilinden türeyen öğrenim sözcüğüyle yaşanabilir. Öğrenim bir isimdir ve eğitim süreci ya da öğrenme faaliyeti anlamında kullanılır; örneğin yükseköğrenim ya da zorunlu öğrenim gibi bileşiklerde yer alır. Fiil ile isim aynı kökten gelse de cümledeki görevleri farklıdır.

Öğrenmek ile örnek cümleler

• Yeni çalıştığım ekipte her gün bir şey öğrenmek istiyorum.
• Çocuklar okulda bölme işlemlerini öğrenmek için her akşam ödev yapıyor.
• Haber sitesinde yayımlanan açıklamayı okuyunca kararın ne zaman alındığını öğrenmek istedik.
• Dedem, bahçedeki bitkilerin bakımını öğrenmek için yaşlı komşusuyla sık sık sohbet ederdi.
• Dün gece edebiyat dersinde şiirin ölçüsünü öğrenmek için kitabı defalarca okudum.