Şu an mı şuan mı?

Şu an neden böyle yazılır?

Türkçede bazı sözcükler yan yana geldiğinde bitişik yazılır, bazıları ise ayrı kalır. Bitişik yazım, iki sözcüğün tek bir kavramı karşılayan yeni bir birleşik sözcük oluşturduğu durumlarda söz konusudur. Ayrı yazım ise iki sözcüğün her birinin kendi anlamını koruyup bir kelime öbeği oluşturduğu durumlarda geçerlidir. “Şu an” bu ikinci gruba girer: “şu” işaret sözcüğü, “an” ise zaman anlamı taşıyan bir isimdir ve birlikte “içinde bulunulan zaman” anlamını verir.

Aynı mantıkla ayrı yazılan başka öbekler de vardır. “O an”, “bu an” ve “bir an” bu tür örneklerdir; her birinde işaret ya da sayı sözcüğü, “an” isminin önüne gelip zamanı belirtir. Bu öbeklerde “an” her zaman ayrı yazılır, çünkü sözcük grubunun parçasıdır. Aynı şekilde “her zaman” da ayrı yazılan bir öbektir. Buradaki ilke, iki sözcüğün birbirinden bağımsız anlam taşıyıp ayrı kalmasıdır.

Bu nedenle “şu an” ifadesini tek bir kelime gibi düşünüp bitiştirmek yanlıştır. Kelime öbeği olduğu için her iki sözcük de kendi yazılışını korur: “şu” ayrı, “an” ayrı yazılır.

Şu an nasıl akılda tutulur?

“Şu an” ifadesini “o an” ve “bu an” ile birlikte düşünün: üçü de aynı kalıptadır ve üçünde de “an” ayrı kalır. “Şimdi” tek kelimedir, ama “şu an” iki kelimedir; bu farkı hatırlamak yazımı kalıcı kılar.

“şuan” yanlışı neden yapılıyor?

“Şuan” yazımının yaygınlaşmasının en önemli nedeni konuşma dilindeki hızlı telaffuzdur. “Şu an” cümlede çoğu zaman tek bir akışta, “şuan” gibi söylenir ve yazı da bu duyuma göre kurulur. Özellikle hızlı yazılan mesajlarda kelimeler arasındaki boşluk ihmal edilir.

İkinci neden, benzer bir sözcük ailesinin yanlış çağrışım yapmasıdır. “Şimdi” tek bir sözcüktür ve bitişik yazılır; bu yüzden birçok kişi aynı anlamı taşıyan “şu an” ifadesini de bitişik yazmaya meyleder. Oysa “şimdi” ile “şu an” yapı bakımından farklıdır. Birincisi tek sözcük, ikincisi iki sözcüklü bir öbektir.

Üçüncü neden de sosyal medyada görülen kısaltma alışkanlığıdır. Boşluk bırakmadan yazılan kısa metinler, bitişik yazımı normal gösterebilir. Ancak resmî ve yazılı metinlerde doğru biçim ayrı yazımdır.

Şu an ile karıştırılanlar

En sık karışan biçim “şimdi”dir. İki sözcük aynı zaman anlamını verir, ancak “şimdi” tek kelime olduğu için bitişik yazılır. Örneğin “Şimdi gidiyorum” ile “Şu an gidiyorum” cümleleri aynı anlama yakındır, fakat yazımları farklıdır.

Bir diğer karışıklık “an” sözcüğünün tek başına kullanılmasıdır. “Bir an” gibi öbeklerde “an” kısa bir zaman dilimini anlatır ve ayrı yazılır. “Şu an” da yine “an” isminin zaman anlamını kullanır, ancak başında “şu” işareti bulunduğu için içinde bulunulan anı belirtir.

Şu an ile örnek cümleler

• Toplantı şu an başladı, lütfen telefonlarınızı sessize alın.
• Siparişinizin durumu şu an hazırlanıyor; kargoya en geç yarın teslim edilecek.
• Belediye, sel uyarısının şu an sürdüğünü ve bölge sakinlerinin dikkatli olması gerektiğini açıkladı.
• Öğretmen, dersin şu an hangi üniteye geldiğini tahtaya yazdı ve öğrencilerden not almalarını istedi.
• Gökyüzü şu an kızıla boyanmıştı; ben de bir an durup bu manzarayı izledim.