Ev sahibi mi evsahibi mi?

Ev sahibi neden böyle yazılır?

Türkçede iki isim yan yana gelip bir isim tamlaması oluşturduğunda, tamlayan ve tamlanan kelimeler genellikle ayrı yazılır. Bu yapıda ilk kelime bir nitelik ya da yer bildirir, ikinci kelime ise ona bağlı olarak asıl varlığı adlandırır. Ev sahibi de bu mantıkla kurulmuştur: ‘ev’ mülkü, ‘sahibi’ ise o mülkün sahibini gösterir. TDK sözlüğü bu sözü ayrı madde olarak ayrı yazılışıyla verir.

Ayrı yazılan isim tamlamalarına aynı kuralla yazılan başka örnekler şunlardır: iş yeri, ana dili, kapı kolu, okul müdürü, göz doktoru, masa örtüsü ve ev hanımı. Bu kelimelerin her biri iki ayrı isimden oluşur ve yazımları birlikte ayrı kalır. Kelimelerin bitişik yazıldığı durumlar sözlükte ayrıca belirtilir; bu yüzden ev sahibi için de genel tutum ayrı yazımdır.

Bu kelimeyi yazarken sık yapılan hata, ‘ev’ ile ‘sahibi’ arasındaki boşluğu tek bir sözcük gibi algılayıp bitiştirmektir. Oysa kelimelerin birlikte anlam taşıdığı, ancak yazımın ayrı kaldığı bir durum söz konusudur. Bu nedenle ev sahibi her zaman iki kelime olarak düşünülmeli ve yazılmalıdır.

Ev sahibi nasıl akılda tutulur?

Ev sahibi’nde ‘ev’ mülkü, ‘sahibi’ ise o mülkün sahibini anlatır; iki kelime birlikte bir kişiyi gösterir ama kendi başlarına da anlam taşır. Bunu aklınızda tutmak için evi kiralayan ya da konuk ağırlayan kişiyi düşünün: ev ve sahibi iki ayrı varlıktır, bu yüzden yazım da ayrı kalır.

“evsahibi” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan evsahibi biçimi, günlük konuşmada iki kelimenin hızlı söylenmesiyle ortaya çıkar. Sesli okumada ‘ev’ ve ‘sahibi’ arasındaki duraklama kaybolduğu için yazan kişi kelimeleri tek bir yapı gibi bitiştirme eğiliminde olur.

Bu hatanın ikinci nedeni, Türkçedeki bitişik yazılan birleşik kelimelerle karıştırılmasıdır. Türkçede birkaç kelime bir araya gelip yeni bir sözcük oluşturduğunda bitişik yazılabilir; kullanıcılar ev sahibi’yi de bu tür bir birleşik kelime sanabilir. Oysa TDK bu ismi ayrı yazar ve bitişik biçimi kabul etmez.

Üçüncü neden, benzer yapılı kelimelerin yazımına dayanan bir benzetmedir. Örneğin ‘evsahibi’ benzeri bir yazımı ‘evlilik’ veya ‘evcil’ gibi bitişik kelimelere benzeterek yanlış bir genelleme yapılabilir. Bu benzetme, ev sahibi’nin kendine özgü yazım durumunu gözden kaçırır.

Ev sahibi ile karıştırılanlar

Ev sahibi ile evin sahibi birbirine yakın görünse de yazım ve kullanım bakımından ayrılır. Evin sahibi, belirli bir evin sahibinin kim olduğunu anlatan serbest bir isim tamlamasıdır ve ‘evin’ ekiyle kurulur. Ev sahibi ise kiracıya ev veren kişi ya da konuk ağırlayan kişi gibi kalıplaşmış bir anlamı taşıyan sözdür. Her iki yapıda da ayrı yazım geçerlidir, ancak ‘evin sahibi’ daha açık bir yapı taşır.

Bir diğer karıştırılan biçim ‘ev sahipliği’dir. Bu kelime, ev sahibi olmanın durumunu ya da işini anlatan türemiş bir isimdir ve ‘-lik’ ekiyle kurulmuştur. Ev sahibi kişinin kendisini, ev sahipliği ise o kişinin üstlendiği görevi ya da durumu gösterir. Bu iki kelimenin ikisi de ayrı yazılan yapıların içinde kalır; ancak ‘ev sahipliği’ ekli bir biçim olduğu için karıştırılmamalıdır.

Ev sahibi ile örnek cümleler

• Kiraladığım dairenin ev sahibi her ay kirayı almak için bizi arıyor.
• Şirketin yeni toplantı salonu için ev sahibi olarak bizi seçtiklerini duyurdular.
• Dersteki projede her grup kendi çalışma alanını ev sahibi olarak hazırlamalıydı.
• Gazetenin haberine göre bu yıl kongreye ev sahibi şehir olarak yine İzmir seçildi.
• Yıllar önce bizi kapısını açarak ağırlayan ev sahibi, bugün de aklımızda ve kalbimizdedir.