Kol kola mı kolkola mı?

Kol kola neden böyle yazılır?

Türkçede “kol kola”, “el ele”, “göz göze” gibi aynı sözcüğün tekrarlanmasıyla kurulan ikileme yapılarında TDK yazımı ayrı yazmayı benimser. Bu sözcükler arasında bir boşluk bulunur ve her biri kendi başına okunur. Bitişik yazım, bu yapının söyleyişteki akıcılığından doğan bir yanılgıdır; oysa yazım kuralı iki tekrarlanan sözcüğü birbirinden ayırır.

Bu kelimede “kol” ile “kola” arasında ses benzerliği çok güçlüdür. İkinci sözcük, birinciye ulaşan bir tekrar gibi okunduğu için yazarlar çoğu zaman tek bir kalıp gibi görüp bitiştirir. Oysa TDK’nın kaydettiği biçim kol kola olduğu için boşluk yazımın parçasıdır ve kaldırılmaz.

Aynı kalıp başka ikilemelerde de geçerlidir: “el ele” (el ele tutuşmak), “göz göze” (göz göze gelmek), “yan yana” (yan yana durmak) gibi. Bu örneklerde de iki sözcük ayrı yazılır ve anlam, iki sözcüğün birlikte kurduğu bir durumu verir. Kol kola zarfı da bu grubun parçasıdır ve yapı değişmez.

Kol kola nasıl akılda tutulur?

Kol kola, iki kişinin her birinin kolu ötekinin koluna girmiş hâlini anlatır; iki ayrı kol olduğu için sözcükler de ayrı yazılır. Aynı mantıkla “el ele” ve “göz göze” de ayrı yazılır.

“kolkola” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan “kolkola” biçimi, sözcüğün hızlı konuşmada iki heceyi birleştirerek söylenmesinden kaynaklanır. Konuşurken “kol kola” arasındaki durak çok kısa olduğu için, yazıya da tek parça olarak geçirilir. Bu eğilim, yazım alışkanlığı zayıf olan metinlerde özellikle sık görülür.

Bir başka neden, sosyal medya ve mesajlaşma ortamlarında boşluk bırakmanın özensiz görülmesi ya da hızlı yazmanın sonucu olarak boşlukların atlanmasıdır. Ayrıca “kolkola” biçimi, bitişik yazılan bazı birleşik sözcüklere benzediği için yazar buna güven duyabilir. Ancak bu sözcük birleşik değil, tekrar yoluyla kurulmuş bir ikilemedir.

Yazım kılavuzunu hatırlamak için bu yapının iki kez söylenen bir kolun kendisine yakınlığını anlattığını düşünmek yeterlidir. İki ayrı kol, birbirine geçen iki kişiyi gösterir; bu nedenle iki kelime arasında boşluk bulunması anlamın bir parçasıdır.

Kol kola ile karıştırılanlar

“Kol kola” ile “kol kola girmek” arasında yazım farkı yoktur; ikisi de aynı biçimde ayrı yazılır, yalnızca ikincisinde fiil eklenmiş olur. Burada önemli olan, zarfın kendisinin de iki sözcük olarak kalmasıdır.

“Kol” sözcüğünün tek başına kullanıldığı “kolu kırılmak” ya da “kol saati” gibi birleşik ya da ad öbeği yapıları ise bu zarftan ayrıdır. Bunlarda “kol” bir ad olarak görev yapar ve yazım kuralı başka bir bağlama göre belirlenir. Kol kola zarfında ise ikinci “kol” bir tekrar olarak işlev görür.

Kol kola ile örnek cümleler

• Kol kola yürüyen iki arkadaş, akşam üstü sahil yoluna doğru uzaklaştı.
• Ekip liderleri toplantı sonunda kol kola fotoğraf çektirdi.
• Öğrenciler, öğretmenleri yanlarından geçerken kol kola durup selam verdi.
• Gazete muhabiri, kalabalık protestoda göstericilerin kol kola durduğunu bildirdi.
• Yaşlı çift, bahçede kol kola dolaşırken eski yılların anılarını konuşuyordu.