Konferans mı konfrans mı?

Konferans neden böyle yazılır?

Konferans, Fransızca conférence sözcüğünden Türkçeye geçmiş bir isimdir. Yabancı kökenli sözcükler Türkçeye girerken çoğu zaman Türkçenin ses ve yazım düzenine göre uyarlanır. Fransızcadaki “é” harfi Türkçede “e” ile, “-ence” sonu ise çoğu zaman “-ans” ile karşılanır. Bu nedenle sözcüğün Türkçe yazımı, kaynak dildeki yazılıştan bilinçli bir uyarlama sonucu oluşmuştur.

Aynı uyarlama mantığı başka sözcüklerde de görülür. Fransızca atelier sözcüğünden gelen “atölye”, bureau sözcüğünden gelen “büro” ve coiffeur sözcüğünden gelen “kuaför” bunun örneğidir. Bu sözcüklerin hiçbirinde Fransızca yazılış olduğu gibi korunmaz; Türkçe okunuşa ve Türkçe yazım kurallarına uygun biçimler kullanılır. Konferans da bu geleneğin bir parçasıdır.

Yabancı kökenli bir sözcüğü yazarken en güvenli yol, Türkçede yerleşmiş biçimi TDK’nın kabul ettiği şekliyle kullanmaktır. Yazımı tahmin etmek yerine sözlükteki kayıtlı biçime bakmak, özellikle “-ans” ile “-ance” gibi benzer sonları karıştırmamak için önemlidir.

Konferans nasıl akılda tutulur?

Konferans sözcüğünde “f” harfi yoktur; Fransızca conférence’tan gelen “-ference” kısmı Türkçede “-ferans” olarak yerleşmiştir. Sözcüğü “kon-fe-rans” diye hecelediğinizde Türkçe biçimi hatırlamak kolaylaşır.

“konfrans” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olarak en sık görülen biçim “konfrans”tır. Bu yazım, sözcüğü Türkçe konuşurken kulağa gelen sesin ve bazı benzer sözcüklerin etkisiyle oluşur. Türkçede “-fr-” dizisi ile başlayan ya da bu dizi içeren pek çok sözcük bulunmadığı için, yazar sözcüğü ses yapısına göre “konfrans” biçiminde kurmaya yönelebilir.

Bir diğer neden, Fransızca yazılışın ve Batı dillerindeki benzer sözcüklerin hatırlatılmasıdır. Fransızca conférence yazılışındaki “f” harfi, Türkçe okuyucuya “konfrans” gibi görünebilir. Oysa Türkçe uyarlamada bu harf yazımda yer almaz ve sözcük “konferans” olarak kalır.

Bu yanlışın sebebi çoğu zaman özensiz yazım değil, yabancı sözcüğün yazılışını doğrudan Türkçeye aktarma alışkanlığıdır. Konferans sözcüğünü doğru yazmak için Türkçe biçimini aklında tutmak yeterlidir.

Konferans ile karıştırılanlar

Konferans ile “kongre” sözcükleri anlam bakımından birbirine yakındır, ancak aynı şey değildir. Konferans genellikle bir konuda bilgi vermek ya da tartışmak için yapılan söyleşi ya da toplantıdır ve çoğu zaman bir ya da birkaç konuşmacının sunumuna dayanır. Kongre ise bir kuruluşun, derneğin ya da meslek grubunun üyelerinin bir araya gelerek karar aldığı, daha kurumsal ve daha kapsamlı bir toplantıdır.

Bu iki sözcük arasındaki farkı bir örnekle görmek kolaydır. Bir üniversitede belirli bir bilim dalında yapılan açık bir sunuma “konferans” denir. Bir meslek odasının yüzlerce üyesinin katıldığı, yönetim seçimi yapılan toplantı ise “kongre” olarak adlandırılır.

Konferans ile örnek cümleler

• Yarın öğleden sonra kütüphane salonunda çevre politikaları üzerine bir konferans verilecek.
• Şirketimizin yıllık satış stratejisi toplantısı, bu yıl Antalya’daki konferans merkezinde yapılacak.
• Üniversitenin tarih bölümü, Osmanlı arşivleri hakkında düzenlediği konferansa birçok öğrenci katıldı.
• İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerini tartışan uluslararası konferans, ortak bir bildiriyle sona erdi.
• Hocamız, konferanstan sonra katılımcıların sorularını yanıtlamak için yarım saat daha ayırdı.