Koordinasyon mu kordinasyon mu?

Koordinasyon neden böyle yazılır?

Koordinasyon, Fransızca coordination sözcüğünden alınmış bir yabancı kökenli kelimedir. Türkçeye geçerken yazımı büyük ölçüde kaynak dilin biçimini korumuştur. Bu nedenle sözcüğün içindeki "co-" öneki Türkçede "ko" olarak yazılır, ardından gelen "ordi" bölümü de Fransızcadaki yazılışına uygun biçimde korunur. Kelimenin asıl yapısı "ko-or-di-na-syon" biçiminde ayrılabilir; burada "oo" çifti, yani iki ardışık o harfi, sözcüğün kökünün bir parçasıdır ve yazımda atlanmaz.

Benzer bir mantık pek çok yabancı kökenli sözcükte görülür. Yazımı kaynak dilin biçimine yakın olan kelimeler, Türkçedeki ses düzeni ne olursa olsun yazılışlarını korur. Örneğin "kooperasyon" da aynı kalıba uyar; Fransızca ya da İngilizce kökenli birçok sözcükte ünlü dizileri ve çift harfler yazımda olduğu gibi tutulur. Bu tür sözcüklerde yazımı belirleyen ses değil, kökendeki yazılıştır. Türkçe konuşurken "kordinasyon" biçiminin ortaya çıkması da bu yüzden kolaylaşır; çünkü söylenişte ikinci o sesi kulağa belirgin gelmeyebilir.

Koordinasyon sözcüğü Türkçede hem ekle çekimlenen hem de birleşik yapıda kullanılan bir isimdir. Ekli hâllerinde de kökteki yazım değişmez: koordinasyonu, koordinasyonla, koordinasyonun gibi. Yazımı tutarlı tutmak için kökteki "oo" çiftini her biçimde korumak gerekir.

Koordinasyon nasıl akılda tutulur?

Kelimenin kökü "co-ordination" olduğu için ortadaki "oo" çiftini hatırlamak yeterlidir. "Ko-o-rdinasyon" diye hecelemek ikinci o harfini unutmayı engeller.

“kordinasyon” yanlışı neden yapılıyor?

Kordinasyon yanlış yazımının en temel nedeni, sözcüğün söylenişindeki ikinci o sesinin kulağa az gelmesidir. Konuşmada "koordinasyon" sözcüğü hızlı telaffuz edildiğinde ikinci o hafifleyebilir ve yazıya yalnızca "kordinasyon" olarak geçebilir. Bu, yazım hatalarının çoğunda görülen bir durumdur: duyulan sese göre yazmak, kaynak yazılışı hatırlamaktan daha kolay gelir.

İkinci neden yabancı dil etkisidir. Kullanıcılar sözcüğün "coordination" biçimini tanıdıkları için kökteki harfleri zihinde yeniden sıralarken hata yapabilirler. Fransızca yazılışta "oo" çifti bulunduğu hâlde Türkçe yazarken bu çiftin bir harfi düşebilir. Özellikle bu sözcüğün kısaltılmış ya da günlük konuşma biçimleriyle karışması, yazım kararını zayıflatır.

Üçüncü olarak, "kordinat" gibi ilgili sözcüklerde de benzer bir eğilim görülür. Bu kelimeler aynı kökten geldiği için bir yazımın diğerine taşınması ihtimali vardır. Doğru yazım, kökteki iki o harfini korumaktır: koordinasyon, koordinat, koordinatör.

Koordinasyon ile örnek cümleler

• Proje ekibindeki farklı birimler arasında koordinasyon sağlanmadığı için toplantı üç kez ertelendi.
• Bu hafta sonu şehir dışına çıkacağımız için aile ziyaretlerinin koordinasyonunu sen üstlenir misin?
• Belediye, afet anında ambulans, itfaiye ve polis ekipleri arasındaki koordinasyonu güçlendirmek için yeni bir merkez kurdu.
• Öğretmenlerin derslerdeki kazanım takibi, okul yönetimiyle sıkı bir koordinasyonla yürütülüyor.
• Kolların ve bacakların uyumlu hareketi, çocuğun motor koordinasyon becerisinin gelişmesinin bir göstergesidir.