Menajer mi manajer mi?

Menajer neden böyle yazılır?

Menajer, Fransızca manager sözcüğünden alınmış bir addır ve Türkçeye girerken ses yapısına uygun biçimde uyarlanmıştır. Kökendeki ilk ünlü Türkçe yazımda e ile karşılanır; bu yüzden TDK'nın kabul ettiği biçim menajer'dir. Yabancı kökenli bir sözcüğü yazarken kökendeki yazılışı değil, TDK'nın Türkçeleştirdiği biçimini esas almak gerekir.

Bu uyarlama mantığı başka sözcüklerde de görülür: Yabancı kökenli bir ismin Türkçe yazımı, kökendeki okunuşa ve Türkçe ses düzenine göre belirlenir. Dolayısıyla bir kelimeyi yabancı dildeki yazılışına bakarak yazmak her zaman doğru sonuç vermez. Sözlükteki yazım, o kelimenin Türkçede kalıplaşmış biçimidir.

Kelimenin sözcük türü isimdir ve iki anlamı vardır: Bir sporcunun veya sanatçının mesleki işlerini düzenleyen ve yöneten kimse; bir spor takımının teknik yöneticisi. Her iki kullanımda da yazım aynıdır, yani menajer. Çekim eklerini alırken de ünlüsü değişmez: menajerin, menajere, menajerler.

Menajer nasıl akılda tutulur?

Kelimenin ilk ünlüsünü manager'ın a'sına bakarak değil, Türkçede yerleşmiş biçime bakarak hatırla: menajer. Sözcüğü bir kez TDK'daki biçimiyle aklında tutarsan, yabancı yazılışın etkisi büyük ölçüde kaybolur.

“manajer” yanlışı neden yapılıyor?

"Manajer" yanlışının en büyük nedeni, kelimenin İngilizce ya da Fransızca yazılışına yakın görünmesidir. Yabancı dildeki manager yazılışını hatırlayan kişi, ilk ünlünün a olması gerektiğini düşünür ve Türkçe yazımı da bu yönde kurar.

Bir diğer neden, söyleyiş alışkanlığıdır. Bazı konuşurlar kelimeyi yabancı telaffuza yakın biçimde okur ve bu okuyuş yazıma yansır. Oysa Türkçede kalıplaşmış biçim, uyarlanmış olan menajer'dir ve yazımda bu biçimin korunması beklenir.

Bu yüzden "menejer" gibi başka sapmalar da ortaya çıkar. Bu biçimler de TDK'nın kabul ettiği yazım değildir.

Menajer ile karıştırılanlar

Menajer ile karıştırılan başka bir sözcük yoktur; ancak yazım yanlışı olarak "manajer" biçimi, kelimenin kendisinden ayrı düşünülmelidir. Biçim, anlam ya da söyleyiş açısından karşılaştırılacak eş sesli bir Türkçe kelime bulunmamaktadır.

Yalnızca "menajerlik" gibi türemiş biçimlerde de aynı ünlü korunur. Bu türetmede ayrı ya da bitişik yazım sorunu yoktur; eklerle birlikte tek bir sözcük olarak yazılır.

Menajer ile örnek cümleler

• Bu sezon takımın transfer kararlarını menajerimiz bizimle birlikte değerlendirdi.
• Genç şarkıcının konser takvimi, menajeri tarafından üç ay önceden planlanmıştı.
• Şirketin yeni yöneticisi, menajerlik işini bir danışmanlık firmasından devraldı.
• Basına yapılan açıklamada, oyuncunun menajerine yöneltilen sorular yanıtsız kaldı.
• Yaz boyunca birçok antrenörle görüşen menajer, teknik heyet için yeni bir aday önerdi.