Sertifika mı sertifike mi?

Sertifika neden böyle yazılır?

Yabancı kökenli kelimeler Türkçeye geçerken Türkçenin ses yapısına uyarlanır. Fransızca certificat kelimesi sonunda t ünsüzüyle biter, Türkçede ise bu tür bir ünsüzle biten söz az olduğu için son ünsüz çoğu zaman düşer ya da yerine bir ünlü eklenir. Sertifika kelimesinde sondaki t düşmüş ve sonuna a ünlüsü getirilmiştir. Bu yüzden kelimeyi Fransızcadaki gibi certificat ya da sadece sertifikat biçiminde yazmak doğru değildir.

Aynı mantıkla uyarlanmış başka örnekler de vardır. Fransızca restaurant kelimesinden gelen restoran sözcüğünde sondaki t düşmüş, kelime Türkçe söyleyişe göre yazılmıştır. Yine Fransızca kökenli otomatik gibi sözcükler ise Türkçede daha az değişikliğe uğrayarak yerleşmiştir. Bu nedenle bir yabancı sözcüğün Türkçe yazımını belirlerken dilimizde yerleşik olan biçime bakmak gerekir.

Sertifika sözcüğü, TDK’nin isim olarak verdiği anlamda kişinin belirli bir konuda niteliğini gösteren belgeyi karşılar. Bu anlam ve biçim birlikte düşünüldüğünde sözcüğün yazımı sabittir ve sertifika olarak kullanılır.

Sertifika nasıl akılda tutulur?

Sertifika kelimesinde sonu a ile biter, e ile değil; akılda tutmak için sertifika ile sertifikalı kelimelerinde aynı kökün korunduğunu hatırlayabilirsiniz. Kelimeyi Fransızcadaki certificat ile karşılaştırdığınızda sondaki t’nin Türkçede a’ya dönüştüğünü görürsünüz.

“sertifike” yanlışı neden yapılıyor?

En sık yapılan hata sondaki a yerine e yazmaktır. Bunun nedeni, kelimenin ilk hecesindeki e ünlüsü yüzünden son ünlünün de e olacağının düşünülmesidir. Oysa Türkçenin ünlü uyumu kuralları yabancı kökenli sözcüklerde her zaman geçerli değildir ve sertifika kelimesinde son ünlü a olarak yerleşmiştir.

Bir diğer yanlış biçim, Fransızca yazılışa yakın olarak certifika ya da sertifica gibi yazımlardır. Bunlar kelimenin kökenine dayansa da Türkçede yerleşmiş biçimi karşılamaz. Yabancı dildeki yazılış ile Türkçe uyarlanmış yazılış arasında bu fark sık karışıklığa yol açar.

Kelimeyi sesli okurken özellikle c harfinin s olarak okunması ve sonundaki t sesinin duyulmaması da yanlış yazıma neden olabilir.

Sertifika ile karıştırılanlar

Sertifika ile diploma sık karıştırılan iki belgedir. Diploma genellikle bir eğitim kurumunu bitirdiğinizi gösteren resmî belgedir; örneğin üniversite diploması. Sertifika ise belirli bir kurs, eğitim ya da beceri için verilen ve niteliğinizi gösteren belgedir; örneğin bilgisayar kursu sertifikası.

Sertifika ile belge sözcüğü de birbirinin yerine kullanılabilir, ancak belge daha geniş bir terimdir. Her sertifika bir belgedir, fakat her belge sertifika değildir. Bu farkı bilmek, resmî yazışmalarda doğru terimi seçmenize yardımcı olur.

Sertifika ile örnek cümleler

• Yabancı dil kursunu tamamladığımız için bize katılım sertifikası verildi.
• Şirketimize başvuru yaparken iş deneyimini gösteren sertifikaların fotokopisini eklemeniz gerekiyor.
• Belediyenin düzenlediği bilgisayar eğitiminde başarılı olan öğrencilere sertifikaları törenle takdim edildi.
• Kursun sonunda aldığı sertifikalı eğitmenler, genç yetenekleri daha iyi yönlendirebiliyor.
• Bu proje için istenen sertifikaların listesini bu hafta sonuna kadar teslim etmeniz rica olunur.