Teşekkür etmek mi teşekküretmek mi?

Teşekkür etmek neden böyle yazılır?

Türkçede isim soylu bir sözcükle “etmek” fiili birleştiğinde, birleşik fiil yapısı çoğu zaman ayrı yazılır. “Teşekkür etmek” de bu yapıdadır: “teşekkür” bir isimdir, “etmek” ise burada anlamını büyük ölçüde yitirmiş, işlevi fiili kuran yardımcı bir fiildir. Bu nedenle iki sözcük arasında boşluk bırakılır.

Aynı yapıdaki başka örnekler de ayrı yazılır: “rica etmek”, “dikkat etmek”, “kabul etmek”, “ziyaret etmek”, “hizmet etmek”. Bu fiillerin hepsinde isim ile “etmek” ayrı yazılır ve cümlede tek bir fiil gibi işler. Aynı kalıp “teşekkür ederim”, “teşekkür edeceğim” gibi çekimlerde de korunur; çekim eki yalnızca “etmek” fiiline gelir.

Kural şudur: isim ile etmek fiili bir arada bulunduğunda ayrı yazım esas alınır, çünkü “etmek” burada sözcüğün içine kaynaşmış bir ek gibi değil, bağımsız bir fiil olarak durur. Bu yüzden “teşekküretmek” biçimi yazım kuralına aykırıdır.

Teşekkür etmek nasıl akılda tutulur?

“Teşekkür” bir isim, “etmek” ise onu fiil yapan ayrı bir sözcüktür; “teşekkür ederim” dediğinizde ikisi de kendi yerini korur. Aynı yapı “rica etmek” ve “dikkat etmek” için de geçerlidir, bu yüzden tek bir kural ile üç sözcük birlikte akılda kalır.

“teşekküretmek” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazımın temel nedeni konuşma dilindeki hızlı telaffuzdur. “Teşekkür etmek” iki sözcük olarak söylenirken birbirine kaynaşır ve kulağa tek bir kelime gibi gelir. Yazılışa da bu akış yansıtılınca “teşekküretmek” ortaya çıkar. Benzer biçimde “rica etmek” de bazen “ricaetmek” olarak yazılır.

Bir başka neden, bazı fiillerin gerçekten bitişik yazılmasıdır. Örneğin “-leş-”, “-lan-” gibi ekler isimlere eklenerek yeni fiiller türetir ve bunlar tek sözcük olarak yazılır. Kullanıcı, “etmek” ile biten her yapının bitişik olduğunu düşünebilir; oysa “teşekkür etmek” bu türetme grubuna girmez.

Üçüncü neden ise sözcüğün yazılışının uzun olmasıdır. Yirmi harfe yakın bir biçim, akla iki ayrı kelimeyi getirmek yerine tek bir uzun sözcük izlenimi verebilir.

Teşekkür etmek ile karıştırılanlar

“Teşekkür” ile “teşekkül” sözcükleri yazılış olarak birbirine çok yakındır ama anlamları farklıdır. “Teşekkül”, bir yapının oluşması ya da oluşturulmuş bir kuruluş anlamına gelir; örneğin “yeni bir teşekkül kuruldu” cümlesinde sözcük bu anlamda kullanılır. “Teşekkür” ise minnet bildirmek, hoşnutluğu dile getirmek anlamındadır: “Yardımınız için teşekkür ederim.”

İki sözcüğün karıştırılması, özellikle hızlı yazılan metinlerde görülür. Kısa bir kontrol yapmak için cümlede “minnet” ya da “hoşnutluk” anlamı varsa “teşekkür”, “oluşum” ya da “kuruluş” anlamı varsa “teşekkül” seçilir.

Teşekkür etmek ile örnek cümleler

• Bana yardım ettiğiniz için size içtenlikle teşekkür etmek istiyorum.
• Toplantıya katıldığınız ve sunumu izlediğiniz için teşekkür ederiz, iyi çalışmalar dileriz.
• Haberde, yetkililerin kamuoyuna gösterdiği dayanışma için teşekkür ettikleri belirtildi.
• Öğretmenimize, derslerimizi sabırla anlattığı için her zaman teşekkür etmeliyiz.
• Ona bu kadar güzel bir kitap hediye ettiğim için teşekkür ederim, dedi ve gülümsedi.