Taarruz mu tarruz mu?

Taarruz neden böyle yazılır?

Taarruz, Arapça تعرّض (taʿarruż) sözcüğünden alınmış bir kelimedir. Arapçadaki ayn (ع) sesi Türkçede düşmüş, ama kelimenin uzun ünlüsü yani ilk hecedeki “a” sesi yazımda korunmuştur. Arapçadaki şeddeli “rr” de Türkçede çift “r” ile gösterilir. Bu yüzden kelimenin yazımı, söyleyişteki uzun “a” sesi ile Arapça kökenini birlikte yansıtır.

Yabancı kökenli kelimelerde yazım, çoğu zaman kaynak dildeki biçime göre değil, Türkçede benimsenen okunuşa göre belirlenir. Taarruz da bunun örneğidir: Türkçe konuşurken “taarruz” uzun “a” ile söylenir ve yazım bu söyleyişi izler. Benzer biçimde Arapça kökenli kelimelerde şedde ya da uzun ünlü, Türkçede çoğu zaman harf çiftiyle gösterilir.

Aynı kökten gelen ve Türkçede yerleşmiş başka kelimeler de vardır. Örneğin “arz” (ع-ر-ض kökü) ve “istirham” gibi kelimeler de Arapça kökenlidir. Kökenin Arapça olması, yazımında harf kaybı yaşanacağı anlamına gelmez; taarruzdaki iki “a” sesi de bu nedenle yazılır.

Taarruz nasıl akılda tutulur?

Kelimenin içinde iki “a” ve iki “r” vardır; “ta-a-rruz” diye hecelendiğinde yazım akılda kalır. Saldırı anlamına gelen “taarruz” kelimesinde ilk hece uzun okunur, bu da iki “a” harfinin yazılmasını gerektirir.

“tarruz” yanlışı neden yapılıyor?

Tarruz biçimi, kelimedeki uzun “a” sesinin hızlı konuşmada kısalmış gibi duyulmasından ve tek “a” ile yazılabileceği düşüncesinden kaynaklanır. Kulağa “tarruz” gibi geldiği için yazılı biçimde de tek “a” bırakılır.

Bir diğer neden, Arapça ile Türkçe yazımın farklı mantıkla işlediğini bilmemektir. Arapça yazıda ayn harfi ve uzun ünlü ayrı işaretlerle gösterilir; kişi bu ayrımı Türkçeye taşıyınca kelimenin tek bir “a” ile yazılabileceğini düşünebilir.

Bu tür yanlışlar, kelimenin telaffuzunu dikkatle dinlemeyen ya da yazılı metinleri çok sık görmeyen kişilerde daha yaygındır.

Taarruz ile örnek cümleler

• Askerler sabahın erken saatlerinde düşman hatlarına taarruz etti.
• Rakip firma, pazar payını korumak için fiyatlarda taarruza geçti.
• Haber metninde, sınır bölgesindeki taarruzun sivil kayıplara yol açtığı bildirildi.
• Tarih dersinde öğrenciler, savunma ve taarruz stratejilerinin farklarını karşılaştırdı.
• Şiirdeki karanlık imgeler, şairin yalnızlığa karşı kurduğu bir taarruz gibi okunabilir.