Portakal mı portokal mı?
Doğru yazım portakal’dır. Kelime, Portekiz ülkesinin adı olan Portugal’den türemiştir; dilimizde “a” ile yazılır, “portokal” biçimi yanlıştır.
Portakal ne demek?
- isim Turunçgillerden, Akdeniz ülkelerinde yetişen, yaprakları sert bir ağaç.
Sonradan, orada çok güzel portakal ağacı yetiştiği anlaşılınca, meşe ağaçları köklenerek onların yerine portakal ağaçları dikildi.
- isim Bu ağacın turuncu renkli, yuvarlak ve kabuğu güzel kokulu meyvesi.
Portakallar yusyuvarlak birer altın gülüş hâlinde paldır küldür yağıyorlardı.
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- portakal
- Yanlış yazım
- portokal
- Yazılış
- Bitişik / tek kelime
- Sözcük türü
- isim
- Köken
- (Portugal yer adından)
- Söylenişi
- portakal
Portakal neden böyle yazılır?
Portakal, yabancı bir yer adından türeyen ve Türkçeye uyarlanarak yerleşmiş bir isimdir. Kökeninde Portugal adı bulunur; ancak dilimizde tam ülke adı değil, söyleyişe ve yazım alışkanlığına uyarlanmış kısa biçim benimsenmiştir. Bu nedenle kelimenin yazımında Portugal’in yazılışındaki “u” sesi değil, Türkçede yerleşmiş “a” sesi esas alınır.
Yabancı kökenli sözcüklerde kökenini bilmek yazımı kendiliğinden doğrulamaz; belirleyici olan, sözcüğün Türkçede kazandığı biçimdir. Yazım kılavuzu da bu tür sözcükleri dilimize yerleşmiş hâliyle kabul eder. Benzer bir örnek olarak Arapçadan geçmiş “kahve” kelimesini düşünebiliriz: kaynağındaki sesler Türkçe söyleyişe göre şekillenmiş ve yazım buna göre sabitlenmiştir.
Kelimenin çekimlerinde de aynı yazım korunur: portakal, portakalı, portakalın, portakallar. Son sesi “l” olduğu için çoğulda “-lar” eki eklenir ve bu ek de standart biçimiyle yazılır.
Portakal nasıl akılda tutulur?
Portakalı Portugal’in kısaltılmış, Türkçeleşmiş hâli olarak düşünün: Portugal’deki “u” burada “a” olur. Sözcüğün sonundaki “-al” hecesi de “kal” ve “sal” gibi kelimelerdeki düz “a” sesini hatırlatır.
“portokal” yanlışı neden yapılıyor?
“Portokal” biçimi, kelimenin kökenindeki “Portugal” adının ilk hecesinde yer alan “o” sesinin yazıma taşınmasından kaynaklanır. Ülke adını hatırlayan kişi, sözcüğü de aynı harflerle yazmaya meyleder.
Bir diğer neden, yabancı kökenli sözcüklerin dilimize girerken uğradığı ses değişikliklerinin bilinmemesidir. Kelimenin Türkçede kullanılan ve herkesin bildiği biçimi “portakal” olduğu için, kaynak ad üzerinden yazmak yanlış bir benzetmeye yol açar.
Portakal ile örnek cümleler
- Sabah kahvaltısında taze sıkılmış bir bardak portakal suyu içtim.
- Bahçemizdeki portakal ağacı bu yıl her zamankinden çok meyve verdi.
- Marketten iki kilo portakal ve bir paket limon almamı istedi.
- Öğretmen, portakalın C vitamini bakımından zengin bir meyve olduğunu sınıfa anlattı.
- Kış akşamlarında odaya yayılan portakal kabuğu kokusu çocukluk anılarımı canlandırıyor.
Portakal hakkında sık sorulanlar
Portakal mı portokal mı?
Doğru yazım “portakal” biçimindedir. “portokal” yazımı yanlıştır; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te kelime “portakal” olarak yer alır.
Portakal nasıl yazılır?
Portakal kelimesi “portakal” şeklinde yazılır. İlgili kural: Harf Hatası Yapılan Kelimeler.
Portakal ne demek?
Portakal: 1. Turunçgillerden, Akdeniz ülkelerinde yetişen, yaprakları sert bir ağaç. 2. Bu ağacın turuncu renkli, yuvarlak ve kabuğu güzel kokulu meyvesi.
Portakal kelimesinin kökeni nedir?
Portakal kelimesinin kökeni: (Portugal yer adından).
Portakal kelimesinin çoğulu nasıl yazılır?
Çoğulu “portakallar” biçiminde yazılır. Kelime “l” ünsüzüyle bittiği için “-lar” eki bitişik ve değişmeden eklenir.
Portakal kelimesi büyük harfle yazılır mı?
Cümle başında ya da özel ad değilse küçük harfle yazılır. Meyve ve ağaç adı olduğu için ülke adı gibi büyük harf gerektirmez.
Portakal kelimesi ayrı mı yazılır, bitişik mi?
Tek bir sözcük olduğu için bitişik yazılır. “Portakal suyu” ya da “portakal ağacı” gibi birleşik adlarda ise bu sözcük kendi başına yazılır ve ikinci sözcükle ayrı yazılır.
Portakal sözcüğünün anlamı nedir?
Turunçgillerden, Akdeniz ülkelerinde yetişen ve yaprakları sert olan bir ağacı ve bu ağacın turuncu renkli, yuvarlak ve kokulu meyvesini ifade eder.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →