Bahsetmek mi bahs etmek mi?

Bahsetmek neden böyle yazılır?

Türkçede “etmek” fiiliyle kurulan birçok birleşik yapı, isim ve “etmek” arasında boşlukla yazılır; örneğin “ziyaret etmek”, “tavsiye etmek”, “kabul etmek” gibi kullanımlarda isim ile etmek ayrı yazılır. Bahsetmek ise bu kalıptan ayrılır: Arapça kökenli “baḥs̱” ile “etmek” birleşmiş, sözlükte tek sözcük olarak kayıtlı bir fiildir. Bu nedenle yazımda tek parça olarak korunur.

Bu tür bir sözcüğü doğru yazabilmek için her “isim + etmek” kalıbını aynı şekilde yazmamak gerekir. Ayrı yazım kuralı genel bir eğilimdir; ancak bahsetmek gibi sözlüğe bitişik olarak girmiş fiiller bu genel kuralın dışında kalır. Bu yüzden kelimenin kendisini ezberlemek daha güvenlidir.

Fiil -den hâlinde kullanılır: bir konudan bahsetmek, bir olaydan bahsetmek gibi. Emir ya da geniş zaman çekimlerinde de kök bütünlüğü korunur: bahsediyorum, bahsedeceğiz, bahsetmiş olabilir. Ayrı yazılan “bahs etmek” biçimi bu çekimlerde de tutarsızlık yaratır.

Bahsetmek nasıl akılda tutulur?

Kelimeyi bahset- kökünden düşünün: bahsetmek, bahset emriyle aynı kökten gelir ve “s” sesi bu kökte bitişik kalır. “Bahs” ve “etmek” ayrı görünse de sözlükte tek sözcük olduğunu hatırlamak yeterlidir.

“bahs etmek” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım, kelimenin Arapça kökünün “bahs” biçimiyle “etmek” fiilinin ayrı bir söz gibi duyulmasından kaynaklanır. Konuşurken “bahs” ve “etmek” iki ayrı parçaymış gibi algılandığı için yazıda da ayrılmaktadır.

Ayrıca “ziyaret etmek”, “tavsiye etmek” gibi çok sayıda ayrı yazılan birleşik fiil bulunduğundan, yazarlar bu kalıbı bahsetmek için de otomatik olarak uygular. Yabancı kökenli bir sözcüğün Türkçe yapısına alışması, yazımın da bu alışkanlığa göre şekillenmesine yol açar.

Bahsetmek ile karıştırılanlar

Bahis, bahsetmek ile sık karıştırılan bir sözcüktür; ancak anlamı tamamen farklıdır. Bahis isim olup bahis oynamak, iddiaya girmek anlamına gelir: “Maça bahis oynadı.” Ayrıca “bahis konusu” ifadesinde “söz edilen, tartışılan” anlamında kullanılır: “Bahis konusu kararın gerekçesi açıklandı.”

Bu iki sözcüğü ayırmanın yolu, cümlede bir konu üzerinde söz söylendiğini mi yoksa bir iddia ya da bahse girildiğini mi anlatıldığına bakmaktır. Söz söyleme anlamı varsa bahsetmek, para ya da iddia varsa bahis kullanılır.

Bahsetmek ile örnek cümleler

• Öğretmenimiz dersin sonunda sınav tarihinden bahsetmek için bizi biraz bekletti.
• Toplantıda bütçe açığından bahsetmek istemiyorum; önce birlikte planı görelim.
• Haberde, seçim sürecinde yaşanan gecikmelerden bahsetmek gerekir.
• Romanın ilk bölümünde kahramanın çocukluğundan bahsetmek, okuru karakterle tanıştırır.
• Müşteri hizmetleri olarak iade sürecinden bahsetmek istiyoruz; lütfen yazışmayı bizimle sürdürün.