Kalp mı kalb mı?
Doğru yazım kalp’tir. Arapça ḳalb kökenli bu kelime, Türkçede sözcük sonunda sert ünsüz kuralı gereği p ile yazılır; ünlü ile başlayan ek alınca kalbi, kalbe biçimine döner.
Kalp ne demek?
- isim Göğüs orta boşluğunda, iki akciğer arasında, vücudun her yanından gelen kirli kanı akciğerlere ve oradan gelen temiz kanı da vücuda dağıtan organ.
Bak ellerim nasıl titriyor, bak alnım nasıl yanıyor, bak kalbime nasıl çarpıyor.
- isim Bir ülkenin, bir kuruluşun işleyiş, yönetim ve varlığını sürdürme bakımından en önde gelen yeri.
- isim Bir durumdan başka bir duruma çevirme.
- sıfat Düzme, sahte, geçmez (para).
Aslı ile kalpı arasındaki farkı ancak o işin çilekeşleri bilir.
- sıfat İşe yaramaz, tembel olan (kimse).
Kalp adam.
- sıfat Yalancı, kendine güvenilmeyen.
Kalp herifin biri bu...
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- kalp
- Yanlış yazım
- kalb, kalpi, kalpin, kalpe
- Yazılış
- Bitişik / tek kelime
- Sözcük türü
- isim, sıfat
- Köken
- Arapça ḳalb
- Söylenişi
- kalp
Kalp neden böyle yazılır?
Arapçadan Türkçeye geçen birçok kelimede, Arapça dildeki sonuç b, c, d, g seslerinin Türkçede sözcük sonunda p, ç, t, k olarak yazılması genel bir uygulamadır. Bu yüzden ḳalb kelimesi Türkçede kalp olarak yerleşmiştir. Aynı kalıbı izleyen bilinen örnekler arasında kitap (kitāb), tabip (tabîb) ve ahmak gibi biçimler vardır; bu örneklerde son ses sert ünsüze dönüşür.
Kelimenin özelliği, ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünsüz yumuşamasına uğramasıdır. Türkçede p, ç, t, k sesleri ünlü arasında b, c, d, ğ seslerine dönüşebilir. Bu nedenle kalp kelimesine iyelik eki geldiğinde kalbim, kalbin, kalbi; yönelme ekinde kalbe, belirtme ekinde kalbi biçimleri kullanılır. Kelimenin sözlük biçimi ise kalp olarak kalır.
Kelime isim ve sıfat olarak kullanılır. İsim olarak organ ve bir şeyin en önemli yeri anlamlarını taşır; sıfat olarak ise sahte, geçmez, işe yaramaz ya da yalancı anlamlarında kullanılır. Anlam değişse de yazım aynı kalır.
Kalp nasıl akılda tutulur?
Kalp kelimesinin ekli hâli kalbi ile sözlük biçimi kalp arasındaki farkı akılda tutun: sözcük sonunda p, ekle birlikte b. Organ olan kalp de aynı yazımla kullanılır.
“kalb” yanlışı neden yapılıyor?
Yanlış yazım olan kalb, Arapçadaki ḳalb biçiminin olduğu gibi aktarılmasından kaynaklanır. Arapçayı bilen ya da kelimeyi kökeninden tanıyan kişi b harfiyle yazmaya yönelebilir. Oysa Türkçe yazım, Türkçenin sözcük sonu kuralına göre kalp biçimini benimsemiştir.
Bir diğer neden, kelimenin ek almış biçimlerinin etkisidir. Kalbi ve kalbe gibi biçimlerde b sesi duyulduğu için kişi sözlük biçimini de b ile yazabilir. Ancak yumuşama yalnızca ekli biçimlerde görülür, kelimenin kendisinde değil.
Söyleyiş de yanılgıya yol açar. Kelime sonundaki p sesi, ekli söylenişte b gibi duyulduğu için yazımda b tercih edilebilir.
Kalp ile karıştırılanlar
Kalp kelimesi, sıfat olarak sahte para anlamında kullanıldığında da aynı yazımla kalır: kalp para, kalp altın gibi. Bu kullanımda kalp ile kalıp, kalıp ise şekil veren kalıp anlamında farklı bir kelimedir. Kalıp ile kalp yazımı birbirine çok benzediği için karıştırılır.
Ayrıca kalbe biçimi, kalp kelimesinin yönelme hâlidir ve kalpe olarak yazılmaz. Böylece hem organ hem de sıfat anlamındaki kalp, aynı ek kurallarına uyar.
Kalp ile örnek cümleler
- Doktor, kalp atışlarındaki düzensizliği görmek için kontrol istedi.
- Müdür, şirketin yönetiminde kalp görevini üstlenen ekibi toplantıya çağırdı.
- Haberde, kalp hastalıklarına karşı erken tanının önemi anlatıldı.
- Öğretmen, öğrencilerden kalp dolaşımını gösteren bir şema çizmelerini istedi.
- Şiirde şair, kalbini kırılan birinin acısını anlatıyordu.
Kalp hakkında sık sorulanlar
Kalp mı kalb mı?
Doğru yazım “kalp” biçimindedir. “kalb”, “kalpi”, “kalpin”, “kalpe” yazımı yanlıştır; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te kelime “kalp” olarak yer alır.
Kalp nasıl yazılır?
Kalp kelimesi “kalp” şeklinde yazılır. İlgili kural: Harf Hatası Yapılan Kelimeler.
Kalp ne demek?
Kalp: 1. Göğüs orta boşluğunda, iki akciğer arasında, vücudun her yanından gelen kirli kanı akciğerlere ve oradan gelen temiz kanı da vücuda dağıtan organ. 2. Bir ülkenin, bir kuruluşun işleyiş, yönetim ve varlığını sürdürme bakımından en önde gelen yeri. 3. Bir durumdan başka bir duruma çevirme. 4. Düzme, sahte, geçmez (para). 5. İşe yaramaz, tembel olan (kimse). 6. Yalancı, kendine güvenilmeyen.
Kalp kelimesinin kökeni nedir?
Kalp kelimesinin kökeni: Arapça ḳalb.
Kalp kelimesinin ekli hâli nasıl yazılır?
Ünlü ile başlayan ek alınca p sesi b’ye döner: kalbim, kalbin, kalbi, kalbe. Bu yumuşama Türkçe ses kuralına göre olur ve yazımda kalp olarak kalan sözlük biçiminden ayrılır.
Kalp kelimesi büyük harfle nasıl yazılır?
Organ anlamındaki kalp kelimesi cümle başında ya da özel bir ad olarak kullanılmadıkça küçük harfle yazılır. Kalp Bey gibi bir ad söz konusu olduğunda büyük harfle başlanır.
Kalp kelimesinin eş anlamlısı var mı?
Organ anlamında kalp yerine yürek kelimesi kullanılabilir. Sıfat olarak sahte anlamında ise sahte ya da düzme kelimeleri yaklaşık karşılıklardır.
Kalp kelimesi Arapçadan mı geçmiştir?
Evet, kelime Arapça ḳalb kökenlidir. Türkçeye geçtikten sonra sözcük sonundaki sesi p olarak yazılmıştır ve bu biçim TDK yazımında da kullanılır.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →